Roken, vapen en uw gebitsprothese

Roken heeft niet alleen gevolgen voor longen en hart, maar ook voor mondslijmvlies, tandvlees, kaakbot, wondgenezing, implantaten en de kleur van een gebitsprothese. Ook zonder eigen tanden blijft controle daarom belangrijk. Wij bespreken roken zonder oordeel: ons doel is dat u weet wat het voor uw behandeling betekent en welke hulp beschikbaar is als u wilt stoppen.

Wat doet roken in de mond?

tanden, vullingen en kunstgebitten verkleuren eerder;
aanslag en een onaangename geur kunnen sneller terugkomen;
reuk en smaak kunnen minder worden;
het mondslijmvlies kan geïrriteerd of kwetsbaar raken;
tandvleesontstekingen kunnen ernstiger verlopen;
wonden genezen minder voorspelbaar;
het risico op mondkanker is verhoogd.

Nicotine vernauwt bloedvaten. Daardoor kan ontstoken tandvlees bij een roker minder snel bloeden, terwijl er toch ziekte aanwezig is. Het ontbreken van bloedend tandvlees betekent dus niet automatisch dat het tandvlees gezond is.

Roken met een volledig kunstgebit

Een volledig kunstgebit beschermt het slijmvlies niet tegen tabaksrook. Onder de prothese kunnen roodheid, drukplekken, schimmelinfecties of andere veranderingen ontstaan. Omdat u deze plek zelf niet altijd goed kunt zien, is periodieke controle belangrijk, ook als u geen eigen tanden meer heeft.

Neem contact op bij een wondje, zweertje, verdikking, witte of rode plek, pijn of een verandering die niet binnen ongeveer twee weken verdwijnt. Meestal is er een onschuldige verklaring, bijvoorbeeld een drukplek, maar beoordeling is verstandig.

Verkleuring en aanslag op de prothese

Nicotine en teer kunnen een gele of bruine aanslag geven op kunststof tanden, prothesebasis en eigen tanden. Een ruwer oppervlak houdt nieuwe aanslag gemakkelijker vast.

maak de prothese dagelijks schoon met een protheseborstel en water of het geadviseerde middel;
gebruik geen gewone tandpasta op kunststof, omdat deze kan schuren;
gebruik geen bleekwater, chloor, schuurmiddel of heet water;
krab aanslag niet zelf weg met een mesje of scherp voorwerp;
laat hardnekkige aanslag professioneel beoordelen en reinigen.

Een reiniging kan verkleuring verminderen, maar niet altijd volledig verwijderen. Bij sterk verkleurde of versleten prothesetanden kan een andere oplossing nodig zijn.

Roken na het trekken van tanden of kiezen

Na het trekken moet een bloedstolsel de wond beschermen. Roken kan de wondgenezing verstoren. Het zuigen aan een sigaret, hitte en stoffen uit rook kunnen de wond extra belasten. Hierdoor kunnen pijn, nabloeding, ontsteking of een vertraagde genezing ontstaan.

Volg altijd de persoonlijke instructies van de tandarts of implantoloog. Het veiligste is om vóór de behandeling te stoppen en tijdens de hele genezingsperiode niet te roken. Lukt dat niet, bespreek dit eerlijk met de behandelaar; dan kan rekening worden gehouden met het risico en kunnen we samen zoeken naar ondersteuning.

Roken en een immediaat- of noodprothese

Bij een immediaatprothese wordt het kunstgebit direct na het trekken geplaatst. De prothese beschermt een deel van de wonden, maar neemt het negatieve effect van roken op de genezing niet weg. Bovendien veranderen kaak en slijmvlies in deze periode snel.

Meer pijn, een vieze smaak, zwelling, koorts, pus, een plotseling slecht passende prothese of een bloeding die niet vermindert zijn redenen om contact op te nemen. Doe de prothese in de eerste periode alleen uit volgens de instructies die u bij het plaatsen heeft gekregen.

Roken en implantaten of een klikgebit

Voor implantaten is gezond kaakbot en gezond tandvlees nodig. Roken heeft een ongunstige invloed op de wondgenezing na het plaatsen van implantaten en verhoogt het risico op ontstekingen rond implantaten. Hierdoor kan een implantaat minder goed ingroeien of later houvast verliezen.

Een klikgebit moet uitneembaar blijven voor dagelijkse reiniging. Maak de prothese, locators, drukknoppen of steg en het tandvlees eromheen zorgvuldig schoon. Bloedend, rood of gezwollen tandvlees, pus, een vieze smaak, pijn of een verandering in het vastklikken zijn redenen voor controle. Bij rokers kan bloeding als waarschuwing juist minder duidelijk zijn.

De implantoloog beoordeelt vooraf uw algemene gezondheid, mondhygiëne, bot en rookgedrag. Stoppen met roken vergroot de kans op een gunstige genezing en een duurzaam resultaat.

Roken, alcohol en mondkanker

Roken verhoogt het risico op mondkanker. Wie daarnaast regelmatig veel alcohol gebruikt, loopt extra risico. Mondkanker kan ook ontstaan bij mensen zonder eigen tanden. Daarom bekijken we tijdens controles niet alleen de prothese, maar ook tong, wangen, gehemelte, mondbodem en kaakranden.

Laat een plek die niet geneest, onverklaarde zwelling, een harde verdikking, aanhoudende heesheid, slikklachten, gevoelloosheid of onverklaarde pijn beoordelen. Wacht niet tot de volgende geplande controle als u zich zorgen maakt.

Is vapen of verhitte tabak een veilig alternatief?

Vapen en verhitte tabak zijn niet onschadelijk. Ze kunnen nicotine en andere irriterende of schadelijke stoffen bevatten. Een e-sigaret wordt door artsen niet als voorkeursmiddel om te stoppen geadviseerd. Bespreek veilige en bewezen ondersteuning met huisarts, praktijkondersteuner of stoppen-met-roken-coach.

Wat verandert er als u stopt?

Stoppen is altijd zinvol, ook als u al lang rookt. De doorbloeding en wondgenezing kunnen verbeteren en tandheelkundige behandelingen hebben meer kans op een gunstig resultaat. Aanslag en geur verdwijnen niet altijd vanzelf; laat de prothese zo nodig professioneel reinigen en blijf goed onderhouden.

Na stoppen kan tandvlees tijdelijk makkelijker gaan bloeden doordat de doorbloeding herstelt en een bestaande ontsteking beter zichtbaar wordt. Laat dit beoordelen in plaats van te denken dat stoppen de oorzaak van de ontsteking is.

Hulp bij stoppen met roken

Stoppen lukt vaak beter met begeleiding. U kunt terecht bij:

uw huisarts of praktijkondersteuner;
een erkende stoppen-met-roken-coach;
Ikstopnu.nl en de gratis Stoplijn via 0800-1995;
uw apotheek voor informatie over nicotinevervangers en medicijnen.

Nicotinepleisters belasten de mond niet zoals nicotinekauwgom of zuigtabletten dat soms kunnen doen. Welk hulpmiddel geschikt is, hangt af van uw gezondheid en medicijnen. Kies dit samen met een begeleider. Gebruik vapen niet op eigen initiatief als stopmethode.

Wanneer neemt u contact op?

een wond, witte of rode plek blijft langer dan ongeveer twee weken bestaan;
u heeft aanhoudende pijn, zwelling, pus, koorts of een vieze smaak;
de prothese veroorzaakt steeds op dezelfde plaats een wond;
een implantaat of klikgebit voelt anders of los;
u krijgt na trekken of implanteren een bloeding die niet vermindert;
u wilt vóór een behandeling stoppen en zoekt hulp of een haalbaar plan.

Veelgestelde vragen

Mag ik roken met een kunstgebit?

Het kunstgebit verhindert roken niet, maar beschermt de mond evenmin tegen de gevolgen. Verkleuring, slijmvliesproblemen en tragere genezing blijven mogelijk. Regelmatige controle is belangrijk.

Hoe lang mag ik na trekken of implanteren niet roken?

De benodigde rookvrije periode hangt af van de ingreep en uw genezing. Volg de instructie van de tandarts of implantoloog. Het beste is vóór de behandeling te stoppen en tijdens de volledige genezingsperiode rookvrij te blijven.

Kan een rookvlek uit mijn prothese worden gepoetst?

Lichte aanslag soms wel, maar schrobben met tandpasta of schuurmiddel beschadigt de kunststof. Hardnekkige aanslag vraagt om professionele reiniging of beoordeling.

Mag ik nicotinekauwgom gebruiken met een prothese?

Kauwgom kan aan een prothese kleven of kaakgewrichtsklachten uitlokken. Nicotinepleisters kunnen daarom praktischer zijn, maar vraag huisarts, coach of apotheker welk hulpmiddel bij u past.

Bronnen en verdere informatie

Deze pagina geeft algemene informatie. De instructies rond trekken, implanteren en wondgenezing kunnen per persoon verschillen.