Ook zonder eigen tanden blijft controle van de mond belangrijk. Een kunstgebit slijt, de kaak verandert en mondafwijkingen kunnen lange tijd weinig klachten geven. Door regelmatig te controleren kunnen problemen vaak worden herkend voordat eten, spreken of dragen echt moeilijk wordt.
Van Hoften Tandprothetiek adviseert patiënten met een uitneembare prothese om de mond en prothese minimaal eenmaal per jaar te laten beoordelen. Afhankelijk van uw eigen tanden, implantaten, gezondheid, mondhygiëne en klachten kan een korter controle-interval nodig zijn.
Waarom controle als ik geen klachten heb?
Veel veranderingen ontstaan langzaam. U raakt gewend aan een prothese die geleidelijk losser wordt of aan kunsttanden die steeds verder slijten. Daardoor merkt u een probleem soms pas wanneer de pasvorm sterk is veranderd.
Tijdens een controle kijken we niet alleen naar het kunstgebit. We beoordelen ook:
- het slijmvlies van kaken, wangen, lippen en gehemelte;
- de tong en mondbodem;
- drukplekken, wondjes, roodheid en zwelling;
- de pasvorm en houvast van de prothese;
- de randen en ruimte voor lippen, wangen en tong;
- de beet en verdeling van de kauwkracht;
- slijtage, scheuren en verzwakte delen;
- mondhygiëne, aanslag en tandsteen op de prothese;
- eventuele eigen tanden, wortels, implantaten en bevestigingsonderdelen;
- veranderingen in eten, spreken, speeksel en medicatie.
Een volledige prothese controleren
Bij een volledig kunstgebit blijven de kaken langzaam slinken. De prothese verandert niet mee. Daardoor kan zij losser worden, gaan kantelen of plaatselijk harder drukken. Ook kunnen de kunsttanden slijten, waardoor de beet en beethoogte veranderen.
We beoordelen of:
- de boven- en onderprothese nog gelijkmatig aansluiten;
- de tanden en kiezen nog goed contact maken;
- opvullen of rebasen zinvol is;
- de kunsttanden of prothesebasis versleten zijn;
- een reparatie of nieuwe prothese nodig is;
- er aanwijzingen zijn voor een ernstig geslonken kaak.
Een slecht passende prothese hoeft niet altijd direct vervangen te worden. Soms kan een aanpassing of nieuwe voering de pasvorm herstellen. In andere gevallen zijn de beet, tanden of materialen zo veranderd dat een nieuwe prothese verstandiger is.
Controle van een plaat- of frameprothese
Bij een gedeeltelijke prothese blijven eigen tanden en kiezen aanwezig. Daarom is controle door de tandarts belangrijk naast de controle van de prothese. Gaatjes, tandvleesproblemen of veranderingen aan steunende tanden kunnen zich ontwikkelen zonder dat u direct pijn heeft.
Extra aandacht gaat uit naar:
- tanden en kiezen waarop haakjes, ankers of steunen rusten;
- tandvlees onder en rond de plaat;
- slijtage of verbuiging van metalen onderdelen;
- voedselophoping en moeilijk reinigbare plaatsen;
- een veranderde beet of druk op één tand;
- mogelijk verlies van een tand, waardoor uitbreiding nodig kan zijn.
Een frame dat niet volledig past, mag nooit met kracht worden vastgebeten. Laat het controleren voordat tanden, haakjes of het frame beschadigen.
Controle van een klikgebit en implantaten
Implantaten kunnen lang meegaan, maar zijn niet onderhoudsvrij. Rond implantaten kunnen tandplak, tandsteen en ontstekingen ontstaan. Bovendien slijten drukknoppen, kunststof ringetjes, clips en andere retentieonderdelen.
Bij een klikgebit controleren we onder andere:
- het tandvlees rond de implantaten;
- reinigbaarheid van drukknoppen, locators of steg;
- houvast en het in- en uitklikken;
- slijtage van matrices, clips en kunststof inzetstukken;
- ruimte en pasvorm onder de prothese;
- de beet en belasting van de implantaten;
- scheuren of verzwakking rond bevestigingsonderdelen.
Wanneer implantologische behandeling of controle bij Van Hoften Tandprothetiek plaatsvindt, kan daarvoor samenwerking met de implantoloog nodig zijn. In onze praktijk worden implantologische trajecten die bij ons plaatsvinden in Gulpen uitgevoerd.
Controle van de mondslijmvliezen
Een tandeloze mond kan nog steeds ontstoken raken of afwijkingen ontwikkelen. Roodheid onder de prothese, witte plekken, niet-genezende wondjes, verdikkingen, pijnlijke mondhoeken of een branderig gevoel verdienen aandacht.
Veel afwijkingen zijn onschuldig en goed te behandelen. Een plek die niet geneest of verandert moet echter professioneel worden beoordeeld. Daarom kijken we tijdens een controle ook naar gebieden waar u zelf moeilijk zicht op heeft.
Medicatie, droge mond en algemene gezondheid
Veel geneesmiddelen verminderen de speekselproductie. Een droge mond kan de houvast van een prothese verslechteren en het slijmvlies kwetsbaarder maken. Ook diabetes, verminderde afweer, neurologische aandoeningen en veranderingen in handvaardigheid kunnen invloed hebben op het dragen en schoonmaken.
Geef daarom wijzigingen in medicatie, gezondheid, telefoonnummer en e-mailadres aan ons door. Neem zo nodig een actuele medicatielijst van de apotheek mee.
Signalen dat u niet tot de volgende controle moet wachten
- de prothese zit plotseling of geleidelijk losser;
- u gebruikt steeds meer kleefpasta;
- er ontstaan drukplekken, wondjes of pijn;
- eten of spreken wordt moeilijker;
- de prothese klappert, kantelt of breekt bijna;
- een tand, haakje, clip of ander onderdeel is los;
- een klikgebit klikt niet meer goed vast;
- het tandvlees rond implantaten bloedt, zwelt of doet pijn;
- u ziet een witte, rode of donkere plek die niet verdwijnt;
- u heeft aanhoudend een vieze smaak of onaangename geur;
- u valt onbedoeld af door kauwproblemen.
Hoe verloopt een controle?
- Gesprek. We vragen hoe eten, spreken, dragen en schoonmaken gaat en of uw gezondheid of medicatie is veranderd.
- Onderzoek buiten de mond. We bekijken onder andere lipondersteuning, mondhoeken, kaakbeweging en gezichtsverhouding.
- Onderzoek van de mond. De prothese gaat uit en slijmvliezen, tong, eigen tanden en implantaatonderdelen worden beoordeeld.
- Controle van de prothese. We bekijken pasvorm, randen, slijtage, breuklijnen, hygiëne en bevestigingen.
- Beetcontrole. We beoordelen hoe boven- en ondertanden contact maken.
- Advies. U krijgt uitleg over onderhoud, nazorg en eventuele behandelmogelijkheden.
Niet iedere controle leidt tot een behandeling. Soms is geruststelling en een nieuw controlemoment voldoende.
Wat neemt u mee?
- uw huidige prothese en, als dat relevant is, een oude reserveprothese;
- een geldig legitimatiebewijs wanneer hierom is gevraagd;
- uw verzekeringsgegevens;
- een actuele medicatielijst bij belangrijke medicatie of gezondheidsveranderingen;
- een overzicht van klachten of vragen;
- eventuele informatie van tandarts, implantoloog of kaakchirurg.
Hoe vaak is controle nodig?
De KNMT adviseert ook dragers van een kunstgebit om minimaal jaarlijks een mondzorgcontrole te laten uitvoeren. Het persoonlijke interval kan verschillen:
- volledige prothese zonder implantaten: meestal ten minste jaarlijks;
- plaat- of frameprothese: volgens het controleadvies voor uw eigen gebit, vaak eenmaal of tweemaal per jaar;
- klikgebit: doorgaans minimaal jaarlijks en vaker bij ontsteking, reinigingsproblemen of technische slijtage;
- na plaatsing of aanpassing: volgens de afgesproken nazorgmomenten;
- bij klachten: eerder contact opnemen en niet wachten op de jaarlijkse controle.
Uw behandelaar kan een ander interval adviseren op basis van risico, gezondheid en mondsituatie.
Veelgestelde vragen
Ik heb geen tanden meer. Wat valt er dan te controleren?
De mond bestaat uit meer dan tanden. Slijmvliezen, tong, lippen, kaken, speeksel, prothese, beet en eventueel implantaten moeten allemaal gezond en functioneel blijven.
Mijn prothese zit nog goed. Is controle dan nodig?
Ja. Slijtage en kaakslinking verlopen vaak ongemerkt. Bovendien kunnen mondafwijkingen aanwezig zijn zonder direct pijn te geven.
Kan Van Hoften Tandprothetiek ook mijn klikgebit controleren?
Wij beoordelen de prothese, pasvorm, houvast en zichtbare implantaatonderdelen. Wanneer specialistische implantologische beoordeling nodig is, stemmen we af met de tandarts-implantoloog.
Moet ik wachten tot mijn kunstgebit vijf jaar oud is?
Nee. Een eventuele vervangingstermijn of verzekeringsregel is geen reden om met klachten door te lopen. Controle, reparatie of aanpassing kan eerder nodig zijn.
Afspraak maken
Wilt u uw mond en prothese laten controleren? Ga naar afspraak en contact of bel de praktijk. Vermeld bij het maken van de afspraak of het om een volledige prothese, gedeeltelijke prothese of klikgebit gaat.
Bronnen
- KNMT – periodieke controle, ook met een kunstgebit
- Ivoren Kruis – controle en veranderingen bij een kunstgebit
- Ivoren Kruis – plaat- of frameprothese
- Ivoren Kruis – overkappingsprothese
Deze informatie is algemeen. Uw persoonlijke controlemoment wordt afgestemd op uw mond, gezondheid, type prothese en eventuele implantaten.